Zara kontra małe firmy: kto wygrał z gigantem, a kto musiał zmienić nazwę
Siedem historii z UE, Wielkiej Brytanii i Indii: Pasta Zara, House of Zana, ZORA, Zicaffè i inne. Co decyduje o wyniku i jak chronić własną markę.
Spis treści
Inditex, właściciel sieci Zara, pilnuje swojego znaku na całym świecie. Naprzeciw niego stawali już rodzinny producent makaronu spod Treviso, butik z Darlington, palarnia z Sycylii i hurtownik tkanin z Delhi. Jedni obronili swoje oznaczenie, inni postawili na rebranding, a jedna sprawa wciąż czeka na rozstrzygnięcie. Najgłośniejszą historię, spór z palarnią BAZZARA, opisaliśmy osobno w analizie decyzji EUIPO w sprawie Zara kontra Bazzara.
Zara
Siedem sporów w jednej tabeli
Siedem spraw, cztery systemy prawne i bardzo różne zakończenia. Mała firma wygrała przed urzędem albo sądem tylko w dwóch, a w jednej z nich tylko częściowo. W trzech właściciele zmienili nazwę albo logo, zanim ktokolwiek wydał decyzję.
- Pasta Zara makaron
- Zicaffè kawa
- House of Zana odzież
- Tara Sartoria odzież z jedwabiu
- ZORA tkaniny
- Zaravand orzechy, przyprawy
- STRX streetwear
Litera po literze: kiedy podobieństwo wystarcza
Wszystkie te spory zaczynają się od tego samego pytania: czy nazwa małej firmy jest za blisko ZARA? Odpowiedź nie zależy od samej liczby wspólnych liter. Pełne słowo ZARA w nazwie makaronu nie przesądziło sprawy na korzyść Inditexu, a zmiana jednej samogłoski w nazwie tkanin nie wystarczyła, by uciec od Zary.
-
Pasta Zara
ZARAPASTA ZARA SUBLIMECałe ZARA w nazwie, a jednak bez naruszenia: firma używała nazwy, zanim powstała sieć Zara. [5]
-
House of Zana
ZARAHOUSE OF ZANAPodobieństwo tylko „między niskim a średnim”: inna litera i dwa dodatkowe słowa. [2]
-
ZORA
ZARAZORATen sam szkielet Z-R-A, inna jest tylko samogłoska. Rejestrację unieważniono. [6]
-
Zaravand
ZARAZARAVANDZERAVANDZARAVAND wycofano, ZERAVAND tej samej spółki dla tych samych towarów zarejestrowano. [3][4]
Urzędy i sądy oceniają znaki całościowo: wygląd, brzmienie, znaczenie, do tego podobieństwo towarów i renomę wcześniejszego znaku. Dlatego ten sam układ liter może raz wystarczyć, a raz nie. Kafle pokazują tylko pierwszy krok oceny, a resztę opisujemy przy każdej sprawie.
Pasta Zara: makaron, który był pierwszy
Ffauf Italia, producent makaronu Pasta Zara z Riese Pio X koło Treviso, nie wymyślił swojej nazwy na fali popularności sieciówki. W latach 30. XX wieku rodzina właścicieli miała fabrykę w dalmatyńskim mieście Zara, dziś chorwackim Zadarze. Firma używała oznaczeń z „Zara” dla makaronu, zanim Inditex w 1975 r. w ogóle zaczął używać znaku ZARA. [5]
Pasta Zara
i
pastaZARA Sublime
Spór obu firm to co najmniej cztery postępowania, które toczyły się w dwóch kierunkach:
| Kto atakuje | Czego dotyczy | Ostatnie rozstrzygnięcie | Wynik |
|---|---|---|---|
| Pasta Zara | Unijne zgłoszenie ZARA Inditexu dla żywności i gastronomii | TSUE, 6.05.2022 [7] | |
| Inditex | Unijne zgłoszenie „pastaZARA Sublime” dla makaronu | TSUE, 14.04.2026 [8] | |
| Inditex | Pięć włoskich znaków „Pasta Zara” z lat 2011-2013 | Sąd Kasacyjny, 17.01.2025 [9] | |
| Inditex | Drugi spór włoski o zmianę logo z 2014 r. | Według prasy: Sąd Kasacyjny, 2025 |
40 tysięcy euro przeciw jednej z najcenniejszych marek świata
W sporze o unijny znak ZARA Inditex zażądał od Pasta Zara dowodu, że rzeczywiście używa swoich wcześniejszych znaków. Sąd UE uznał, że wystarczyła sprzedaż o wartości około 40 000 euro, udokumentowana 25 fakturami z pięciu lat. Przy dowodzie używania nie ocenia się sukcesu handlowego, tylko to, czy znak jest obecny na rynku naprawdę, a nie na papierze. [1]
Sąd nie przyjął też argumentu, że Zara jest tak znana, że nikt nie pomyli jej z makaronem. Renoma liczy się po stronie znaku wcześniejszego, czyli tu znaków Pasta Zara, a nie po stronie zgłaszającego. Dla przeciętnego konsumenta „Zara” to w tej sprawie po prostu imię. [1]
Historia nazwy jako „uzasadniony powód”
W sporze odwrotnym Inditex próbował zablokować unijne zgłoszenie „pastaZARA Sublime” jako naruszające renomę Zary. Sąd UE uznał, że w 2008 r. nie było związku między makaronem w supermarkecie a modą. Dodał, że nawet gdyby taki związek istniał, Pasta Zara miała uzasadniony powód, by używać nazwy: to nazwa „ściśle związana z historią” firmy. [5] Trybunał Sprawiedliwości nie dopuścił odwołania Inditexu do rozpoznania. [8]
We Włoszech wynik był odwrotny. Sąd Kasacyjny utrzymał unieważnienie pięciu włoskich znaków „Pasta Zara”, które firma zgłosiła w latach 2011-2013 dla wielu klas poza makaronem. Historia nazwy chroni więc podstawową działalność, ale nie każdą ekspansję. [9] Ten sam spór o unijny znak ZARA przez lata wstrzymywał sprawę palarni BAZZARA, o czym piszemy w artykule o sprzeciwie Inditexu wobec znaku BAZZARA.
Zacaffè: tym razem to Inditex zgłasza później
W tej sprawie role się odwracają. 7 października 2024 r. Inditex zgłosił w EUIPO trzy znaki ZACAFFÈ: słowny i dwa graficzne, w ośmiu klasach, od kawy i usług gastronomicznych po odzież i torby. [11] Pierwszą kawiarnię Zacaffè w Hiszpanii otwarto w sklepie Zara w Madrycie 22 listopada 2024 r., kolejną w lutym 2026 r. w A Coruñi, mieście, w którym powstała Zara. [12] [13]
W Boże Narodzenie, 25 grudnia 2024 r., do EUIPO wpłynęły trzy sprzeciwy od Zicaffè, rodzinnej palarni z Marsali na Sycylii. [11] Palarnia działa od 1929 r., a według firmy jej znak ZICAFFÈ jest zarejestrowany od 1971 r. [14] Tym razem to Inditex jest stroną, której zgłoszenie jest późniejsze.
Zicaffè
kontra
Zacaffè
Różnica sprowadza się do jednej samogłoski: ZA i ZI, a końcówka „caffè” dla kawy niewiele odróżnia. Przedstawiciel palarni zapowiedział w prasie, że nie wniósłby sprzeciwu, gdyby Inditex wybrał nazwę Zaracafè albo Zaracaffè. [14]
House of Zana: bez prawnika i z wygraną
Butik z Darlington na północy Anglii zgłosił w grudniu 2020 r. brytyjski znak HOUSE OF ZANA dla odzieży. „Zana” to po albańsku wróżka z ludowych opowieści, a ubrania marki szyte są w Albanii. Inditex wniósł sprzeciw, powołując się na cztery znaki ZARA i ich renomę. [2]
Założycielka broniła się sama, bez pełnomocnika, przeciw kancelarii reprezentującej Inditex, także na rozprawie przed urzędem. Urząd uznał, że znaki są podobne wizualnie i fonetycznie tylko „w stopniu między niskim a średnim”, a ZANA zostanie najpewniej odebrane jako słowo bez znaczenia. Ewentualne skojarzenie z Zarą urząd uznał za „zbyt nikłe i ulotne”, by zaszkodzić renomie. [2] Znak jest zarejestrowany od 16 września 2022 r. [15]
House of Zana
Według BBC pierwsze pismo prawników Zary dawało firmie kilka tygodni na wycofanie zgłoszenia i około trzech miesięcy na wygaszenie marki. [16]
Tara Sartoria: nowe logo zamiast decyzji
Tara Sartoria to mała londyńska marka jedwabnej odzieży szytej ręcznie w Wietnamie i Indonezji. „Tara” to angielskie imię założycielki, a „sartoria” po włosku oznacza pracownię krawiecką. W 2021 r. firma zgłosiła w Wielkiej Brytanii znak graficzny z dużym słowem TARA. [17]
Inditex sprzeciwił się zgłoszeniu. [16] Decyzji urzędu jednak nie było: pierwsze zgłoszenie ma dziś status „wycofane”, a w sierpniu 2022 r. firma zgłosiła nowe logo z literą T i równorzędnymi słowami „Tara Sartoria”. Ten znak zarejestrowano 6 stycznia 2023 r., a marka działa dalej. [17] [18] Czy obie strony zawarły ugodę, nie ustaliliśmy.
Tara Sartoria, przed
↓ →
Tara Sartoria, po
Inditex odpowiadał wtedy w prasie, że „na tym etapie” nie pozywa firmy i nie żąda odszkodowania. [21] Dla małej firmy różnica między sprzeciwem a pozwem bywa jednak teoretyczna: sama obrona zgłoszenia pochłania czas i pieniądze.
ZORA: jedna samogłoska i rejestracja, która nie przetrwała
Hurtownik z Sadar Bazar, wielkiego rynku hurtowego w Delhi, sprzedawał pod nazwą ZORA poliestrową tkaninę na podszewki toreb. Znak zgłosił w 2019 r. w klasie 24 i deklarował używanie od 2016 r. Indyjski urząd oddalił sprzeciw Inditexu, a 9 lutego 2024 r. wydał świadectwo rejestracji. [6]
ZORA (znak słowny)
Ponad dwa lata później, 6 lipca 2026 r., Sąd Wyższy w Delhi uwzględnił odwołanie Inditexu i unieważnił tę rejestrację. Urząd błędnie porównał osobno „ZA” i „ZO”, zamiast ocenić znaki całościowo. Oba mają cztery litery, zaczynają się od Z i kończą na RA, czyli mają „ten sam szkielet spółgłoskowy Z-R-A”. [6]
- Inna branża nie wystarczyła. Hurtownik przekonywał, że sprzedaje bele tkaniny producentom toreb, a nie ubrania klientom salonów. Przy znaku powszechnie znanym sąd uznał to za bez znaczenia. [6]
- Nie trzeba formalnej deklaracji „well-known”. Inditex nie musiał wcześniej uzyskać oficjalnego wpisu, że ZARA to znak powszechnie znany, żeby powołać się na tę ochronę w sprzeciwie. [6] [22]
- Wzrost sprzedaży obrócił się przeciw właścicielowi. Według dokumentów przedstawionych przez Inditex obroty hurtownika po przyjęciu nazwy ZORA wzrosły mniej więcej dwunastokrotnie. Sąd uznał, że nazwa „jechała na plecach” ZARA. [6]
Zaravand i STRX: kiedy taniej zmienić nazwę
Nie każdy spór kończy się decyzją. Dwie brytyjskie firmy opisane przez BBC zmieniły nazwę po pierwszych pismach prawników Inditexu. [23]
Zaravand to marka orzechów i przypraw londyńskiej spółki, nazwana od miejsca w Iranie. Według BBC właściciel wydał około 4 000 funtów na korespondencję prawną i wyrzucił etykiety warte 600 funtów. [23] Zgłoszenie ZARAVAND ma status „wycofane”. Ta sama spółka zgłosiła potem ZERAVAND dla tych samych towarów, z jedną zmienioną literą, i znak zarejestrowano w czerwcu 2021 r. [3] [4]
STRX to streetwear artysty graffiti z Leeds. Pismo nie przyszło od Zary, tylko od Stradivariusa, innej marki Inditexu, która uznała STRX za zbyt podobne do swojej linii STR Teen. Właściciel przyznał BBC, że nie znał tej marki i myślał, że to firma od skrzypiec. Zmienił nazwę na REXNTRIC, a zgłoszenie STRX wycofano. [23] [24]
STRX
↓ →
REXNTRIC
Co łączy te sprawy
Te sprawy toczyły się w różnych krajach i według różnych przepisów, więc nie da się ich wprost porównać. Powtarza się jednak kilka mechanizmów, które da się wychwycić przed zgłoszeniem, w ramach badania zdolności rejestrowej znaku. Zobacz, jak wygląda badanie znaku krok po kroku.
Dla przedsiębiorców
- Sprawdź nazwę przed drukiem etykiet i opakowań. Zmiana nazwy po zgłoszeniu kosztuje więcej niż badanie przed nim.
- Jedna litera bywa różnicą między wycofanym a zarejestrowanym znakiem, ale bywa też za mała. Decyduje ocena całościowa.
- Zapisz historię nazwy w chwili jej tworzenia. Spójna geneza pomogła Pasta Zara, zmieniające się wyjaśnienia zaszkodziły w sprawie ZORA.
- Rejestracja nie kończy sporu. Właściciel wcześniejszego znaku może odwołać się od decyzji urzędu albo żądać unieważnienia.
- Petycja buduje rozgłos, ale nie jest dowodem w postępowaniu przed urzędem.
Dla pełnomocników
- Żądaj dowodu używania, gdy znak przeciwnika jest zarejestrowany od pięciu lat. Próg nie jest wysoki: liczy się rzeczywista obecność na rynku.
- Renoma znaku zgłaszanego nie neutralizuje podobieństwa. Liczy się renoma znaku wcześniejszego.
- Historia i dobra wiara mogą stanowić uzasadniony powód używania nazwy, ale zwykle tylko w podstawowej działalności.
- Strona bez pełnomocnika też może odzyskać koszty. Pilnuj terminu na wniosek o koszty.
- Okres na ugodę w EUIPO to czas na negocjacje, np. o zmianę nazwy albo ograniczenie wykazu.
Źródła
Piotr Mirgos
Specjalista prawa własności intelektualnej: praw autorskich, wzorów przemysłowych i znaków towarowych. Współwłaściciel kancelarii prawnej Iustitia.
