Dawid kontra Goliat w świecie kawy: jak Zara po 8 latach zablokowała palarnię Bazzara
Rodzinna firma z Triestu chciała chronić własne nazwisko. Przegrała przez cztery litery i znak zgłoszony dla wszystkich klas. Analiza decyzji EUIPO.
Spis treści
W 1966 r. rodzina Bazzara przejęła w Trieście firmę Brasiliana Caffè. [1] Prawie pół wieku później zgłosiła w EUIPO swoją nazwę jako znak dla kawy, reklamy i edukacji. Sprzeciw wniósł Inditex, właściciel sieci Zara, a podstawą był znak zgłoszony „na wszystko”, od odzieży po kawę. Rejestracji BAZZARA ostatecznie odmówiono. [2] Pokazujemy, jak przebiegał ten spór i dlaczego o wyniku nie zdecydowały sklepy z ubraniami, tylko zapis w rejestrze.
Zara
kontra
Bazzara
ZARA
kontra
BAZZARA
- Wizualnie
- podobne w niskim stopniu
- Fonetycznie
- podobne w przeciętnym stopniu
- Koncepcyjnie
- porównanie niemożliwe
Palarnia z Triestu i znak zgłoszony „na wszystko”
Bazzara S.r.l. to rodzinna palarnia z Triestu. Nazwa firmy nie jest wymyśloną marką, tylko nazwiskiem właścicieli. [1] Palarnia nie ogranicza się do sprzedaży ziaren: prowadzi szkolenia w ramach Bazzara Academy i wydaje książki o kawie. [4] Stąd w zgłoszeniu z 2015 r. obok kawy pojawiły się też reklama i edukacja.
Po drugiej stronie stoi Inditex, największa na świecie grupa odzieżowa typu fast fashion, ze sprzedażą rzędu 39,9 mld euro w roku obrotowym zakończonym w styczniu 2026 r. [5] Znak, którym Inditex zaatakował zgłoszenie palarni, nie był jednak zwykłym znakiem odzieżowym. Spółka zgłosiła go w 2010 r. dla wszystkich klas klasyfikacji nicejskiej, czyli dla każdego rodzaju towarów i usług. [6]
Sprzeciw wobec palarni kawy oparto na znaku, który Inditex zgłosił „na wszystko”: od kawy po edukację.
Osiem lat czekania na cudzy spór
Sprzeciw Inditexu wpłynął w 2015 r., w terminie liczonym od publikacji zgłoszenia BAZZARA. Lokalna prasa w Trieście pisała potem o „kolosie Zara”, który „ciągnie palarnię przed sąd”, choć formalnie był to sprzeciw w urzędzie, a nie proces. [7] Zaskakujące było coś innego: znak ZARA, na którym oparto sprzeciw, sam nie był jeszcze zarejestrowany.
Od 2010 r. walczył o niego producent makaronu Pasta Zara, włoska spółka Ffauf Italia, która miała wcześniejsze znaki ze słowem „Zara”. [8] Dopóki ten spór trwał, nikt nie wiedział, w jakim zakresie znak ZARA ostatecznie przetrwa. Sprawa palarni utknęła więc w miejscu, a włoska prasa branżowa pisała, że spór „się zablokował”. [3]
- Inditex zgłasza unijny znak ZARA „na wszystko”
- Inditex wnosi sprzeciw wobec BAZZARA
- Od przełomu 2018 i 2019 r. sprawa BAZZARA czeka na koniec sporu z Pasta Zara [3]
- Koniec sporu z Pasta Zara
- Znak ZARA zostaje zarejestrowany
- EUIPO odrzuca zgłoszenie BAZZARA
Spór z producentem makaronu Inditex przegrał w części, która dotyczyła jedzenia na talerzu: Sąd UE oddalił jego skargę, a Trybunał Sprawiedliwości nie przyjął odwołania. [9] [10] Znak ZARA stracił m.in. ryż, mąkę, pieczywo, sosy, a w gastronomii restauracje, bary samoobsługowe i kafeterie. Kawa, reklama i edukacja zostały. [9] Inditex ma więc unijny znak ZARA dla kawy, ale nie dla kawiarni. Dla Bazzary, która zgłosiła właśnie kawę, ten paradoks nic nie zmienił.
Decyzja: trzy na trzy i cztery wspólne litery
Po wznowieniu postępowania rozstrzygnięcie zapadło nieco ponad rok później. Wydział Sprzeciwów EUIPO uwzględnił sprzeciw Industria de Diseño Textil, S.A. (Inditex), spółki matki Zary, w całości. [2]
- Sprawa
- Sprzeciw nr B 2 540 378
- Zgłoszenie sporne
- EUTM nr 13 899 646 BAZZARA (znak słowny)
- Znak wcześniejszy
- EUTM nr 8 929 952 ZARA (znak słowny)
- Podstawa
- Art. 8 ust. 1 lit. b EUTMR (ryzyko wprowadzenia w błąd)
- Czas postępowania
- 8 lat i 5 miesięcy
- Wynik
- Zgłoszenie odrzucone w całości, koszty 650 EUR
Ryzyko wprowadzenia w błąd ocenia się całościowo: liczy się podobieństwo towarów i usług, podobieństwo znaków, zdolność odróżniająca wcześniejszego znaku i to, do kogo kierowana jest oferta. Te czynniki działają jak naczynia połączone: mniejsze podobieństwo znaków może zostać zrównoważone większym podobieństwem towarów i odwrotnie (wyrok TSUE w sprawie C-39/97 Canon). [2]
Towary i usługi: trzy na trzy
Bazzara zgłosiła swój znak tylko dla trzech pozycji. Każdą z nich znak ZARA miał w wykazie dosłownie tak samo.
| Klasa | ZARA (EUTM 8 929 952) | BAZZARA (EUTM 13 899 646) | Ocena EUIPO |
|---|---|---|---|
| 30 | Kawa | Kawa | |
| 35 | Reklama | Reklama | |
| 41 | Edukacja; publikacja tekstów (innych niż reklamowe) | Edukacja |
Oznaczenia: ZARA w całości mieści się w BAZZARA
Kluczowe było to, że wcześniejszy znak w całości zawiera się w zgłoszeniu. EUIPO oceniło podobieństwo w trzech płaszczyznach:
- Wizualnie: niskie. Znaki mają wspólny ciąg liter ZARA i różnią się pierwszymi trzema literami BAZ.
- Fonetycznie: przeciętne. Znaczna część odbiorców, na przykład konsumenci hiszpańskojęzyczni, wymawia Z i ZZ „w taki sam lub bardzo podobny sposób”.
- Koncepcyjnie: brak porównania. Dla badanej części odbiorców żadne z oznaczeń nie ma znaczenia.
Część publiczności może odczytywać ZARA jako imię żeńskie, a różnica znaczeniowa mogłaby osłabić ryzyko pomyłki. EUIPO skupiło się więc na odbiorcach, dla których ZARA nic nie znaczy. To dopuszczalne, bo ryzyko wprowadzenia w błąd nie musi dotyczyć wszystkich odbiorców, wystarczy jego znaczna część. Urząd przypomniał też zasadę niedoskonałej pamięci: klient rzadko widzi dwa znaki obok siebie i polega na tym, co zapamiętał. [2]
Haczyk: znak, którego używania nikt nie sprawdzał
Bazzara miała argument, który brzmi jak zdrowy rozsądek: Zara działa niemal wyłącznie w modzie. Palarnia przedstawiła nawet dowody na to, jak sama używa swojej nazwy. EUIPO nie wzięło tego pod uwagę z dwóch powodów. [2]
- Liczy się rejestr, nie rynek. Towary i usługi porównuje się według brzmienia wykazów. Rzeczywista lub planowana działalność stron, która nie wynika z wykazu, nie ma znaczenia (wyrok T-487/08 Kremezin). [2]
- Znak był w okresie karencji. Znak ZARA zarejestrowano w 2022 r., więc w chwili decyzji nie minęło jeszcze pięć lat od rejestracji. W tym czasie nie można żądać od wnoszącego sprzeciw dowodu, że znaku naprawdę używa. [2]
Co to oznacza z perspektywy pełnomocnika
Dowodu rzeczywistego używania można żądać tylko wtedy, gdy wcześniejszy znak jest zarejestrowany od co najmniej pięciu lat (art. 47 ust. 2 EUTMR). Sprzeciw może też opierać się na wcześniejszym zgłoszeniu, o ile zostanie ono zarejestrowane (art. 8 ust. 2 lit. b EUTMR).
Razem daje to znakom zgłoszonym szeroko, na zapas, dużą siłę. Taki znak może skutecznie blokować cudze zgłoszenia przez wiele lat, zanim ktokolwiek zyska narzędzie, by sprawdzić, czy jest on w ogóle używany dla danych towarów. To nasz komentarz, nie teza decyzji, ale wynika wprost z przepisów, które EUIPO zastosowało.
Nie tylko Bazzara: inne spory wokół nazwy ZARA
Bazzara nie jest wyjątkiem. Inditex prowadzi wiele sporów o oznaczenia podobne do ZARA, w różnych krajach i z różnym skutkiem. Kilka z nich:
- Pasta Zara Producent makaronu Ffauf Italia zablokował rejestrację unijnego znaku ZARA Inditexu dla części żywności i usług gastronomicznych. [9][8]
- House of Zana Butik modowy z Darlington obronił zgłoszenie HOUSE OF ZANA przed sprzeciwem Inditexu. Założycielka broniła się bez pełnomocnika, a urząd ocenił podobieństwo tylko jako między niskim a średnim. [11]
- Tara Sartoria Inditex sprzeciwił się zgłoszeniu niewielkiej marki jedwabnej odzieży. Decyzji nie było: firma wycofała zgłoszenie i zarejestrowała nowe logo. Petycję w jej obronie podpisało 6 166 osób. [12][13]
- ZORA Sąd Wyższy w Delhi (Delhi High Court) uwzględnił odwołanie Inditexu i unieważnił rejestrację znaku ZORA hurtownika tkanin. Oba znaki mają ten sam szkielet liter Z-R-A. [14]
- ZACAFFÈ Tu role się odwracają. Inditex zgłosił trzy znaki ZACAFFÈ dla kawy, gastronomii i odzieży, a sprzeciwy wniosła sycylijska palarnia Zicaffè, której znak według firmy jest zarejestrowany od 1971 r. Sprawa pokazuje, że kawa nie jest dla Inditexu kategorią przypadkową. [15]
Wszystkie te historie opisujemy szerzej w artykule Zara kontra małe firmy: kto wygrał z gigantem.
Co z tej sprawy wynika w praktyce
Sprawa BAZZARA to dobry materiał szkoleniowy, bo w jednym postępowaniu spotyka się kilka mechanizmów, które na co dzień zaskakują zgłaszających. Wiele z nich da się wychwycić jeszcze przed złożeniem wniosku, w ramach badania zdolności rejestrowej znaku. Zobacz, jak wygląda badanie znaku krok po kroku. Polski rejestr sprawdzisz też sam w wyszukiwarce znaków towarowych UPRP.
Sprawdź swoją nazwę wśród ponad 187 214 znaków Bezpłatna wyszukiwarka znaków towarowych UPRP. Wynik w kilka sekund, bez rejestracji. Otwórz wyszukiwarkę znakówDla przedsiębiorców
- Przed zgłoszeniem sprawdzaj nie tylko znaki ze swojej branży. Duże marki potrafią zgłosić znak dla wszystkich klas, także dla kawy czy edukacji.
- Każda klasa w wykazie to dodatkowe pole do konfliktu. Zgłaszaj to, czego naprawdę potrzebujesz.
- Nazwisko w nazwie firmy nie chroni automatycznie przed sprzeciwem.
- Odrzucenie zgłoszenia oznacza brak rejestracji, a nie automatyczny zakaz używania nazwy. Ryzyko roszczeń właściciela wcześniejszego znaku warto jednak przeanalizować z pełnomocnikiem.
- Planuj z zapasem czasu. Spór może trwać latami, zwłaszcza gdy zależy od innego postępowania.
Dla pełnomocników
- Sprawdzaj datę rejestracji znaku wnoszącego sprzeciw. Od niej zależy, czy możesz żądać dowodu używania.
- Śledź postępowania dotyczące znaku przeciwnika. Ich wynik może zawęzić podstawę sprzeciwu, choć w tej sprawie nie wystarczył.
- Argumenty o faktycznym rynku stron nie mają znaczenia przy art. 8 ust. 1 lit. b, gdy wykazy się pokrywają.
- Argument z nazwiska trzeba udowodnić, np. danymi o rozpowszechnieniu nazwiska i jego odbiorze przez konsumentów.
- Przy długim, kosztownym sporze warto wcześnie rozważyć porozumienie o współistnieniu znaków.
Status sprawy
Źródła
Piotr Mirgos
Specjalista prawa własności intelektualnej: praw autorskich, wzorów przemysłowych i znaków towarowych. Współwłaściciel kancelarii prawnej Iustitia.
