Louis Vuitton kontra LV BET: jak dwie litery przegrały z monogramem po siedmiu latach
Właściciel marki LV BET chciał zarejestrować jej logo w całej Unii, ale Louis Vuitton uznał, że za bardzo przypomina jego znak. Kto miał rację i dlaczego?
Spis treści
W 1896 r. paryska firma produkująca kufry podróżne miała kłopot, który dziś zna każda znana marka: podróbki. Odpowiedzią był wzór Monogram, czyli płótno pokryte kwiatowymi motywami i splecionymi literami L i V, inicjałami założyciela. [1] Ponad sto lat później właśnie te dwie litery, a dokładniej ich charakterystyczny krój, zatrzymały firmę z zupełnie innej bajki: markę zakładów bukmacherskich, która chciała chronić swoje logo w całej Unii. Spór ciągnął się przez urząd, Izbę Odwoławczą i Sąd UE i miał po drodze kilka zwrotów akcji, łącznie z wygraną bukmachera.
Louis Vuitton (znak z 1996 r.)
kontra
LV BET (zgłoszenie z 2014 r.)
Dwie litery, dwie firmy, dwa światy
Po jednej stronie stoi Louis Vuitton Malletier, firma założona w Paryżu w 1854 r., która od lat zajmuje czołowe miejsca w rankingach najcenniejszych marek świata. Jej znak, same splecione litery LV, trafił do unijnego rejestru w 1996 r. i jest chroniony do dziś. [1] [2]
Po drugiej stronie stoi marka LV BET, dobrze znana w Polsce. Działająca pod nią spółka z Katowic ma zezwolenie Ministra Finansów i jest na rządowej liście legalnych bukmacherów. [5] [6] Logo w unijnym urzędzie zgłosiła jednak inna firma: Fulia Trading Limited z Londynu, dziś z siedzibą w Nikozji, do której należą unijne znaki LV BET. W polskim KRS nie znaleźliśmy powiązań między tymi spółkami, dlatego pisząc dalej o „bukmacherze”, mamy na myśli właśnie zgłaszającego. [2]
Torebki i zakłady bukmacherskie nie mają ze sobą nic wspólnego. Okazało się, że to bez znaczenia.
Jedno logo zgłoszone dwa razy
Historia zaczyna się w grudniu 2014 r. od dość nietypowego ruchu. Fulia Trading złożyła w EUIPO nie jedno, ale dwa niemal identyczne zgłoszenia tego samego logo: litery LV, pomarańczowe słowo BET i drobny dopisek „Zakłady Bukmacherskie”, raz na czarnym, a raz na białym tle. Oba miały chronić markę m.in. dla automatów do gier, zakładów, kasyn i usług biznesowych. Louis Vuitton zareagował szybko i w ciągu trzech miesięcy wniósł sprzeciw wobec obu. [2]
Od tej chwili bliźniaki poszły osobnymi drogami. Sprawa wersji na czarnym tle przeszła przez wszystkie możliwe instancje, a sprawę wersji białej urząd zawiesił i przez ponad cztery lata cierpliwie czekał, aż spór o bliźniaka się zakończy.
- Dwa zgłoszenia tego samego logo
- Urząd przyznaje rację Louis Vuitton
- Izba Odwoławcza odwraca wynik
- Od kwietnia 2017 do lipca 2021 r. sprawa wersji białej czeka zawieszona na wynik bliźniaka [2]
- Sąd UE uchyla decyzję Izby
- Izba: wygrywa Louis Vuitton
- Odmowa także dla wersji białej
Bukmacher wygrywa: „LV może znaczyć cokolwiek”
Pierwsza runda, w lipcu 2016 r., poszła po myśli Louis Vuitton. [7] Bukmacher się jednak nie poddał i w odwołaniu postawił sprawę po swojemu: dwie litery to za mało, żeby ktokolwiek miał na nie monopol. LV może przecież oznaczać Las Vegas, Łotwę, której kod kraju brzmi właśnie LV, albo w cyfrach rzymskich 50 i 5. Na poparcie przytoczył serwis ze skrótami, który wymienia aż 36 różnych rozwinięć „LV”. [8]
Do tej listy urząd po latach sam dorzucił ciekawostkę: słowo „bet”, które anglojęzycznym kojarzy się z zakładem, po łotewsku znaczy po prostu „ale”. [1] Bukmacher przekonywał też, że renomę marki znają przede wszystkim klienci luksusowych butików, a nie ludzie, którzy obstawiają mecze. [8]
W marcu 2017 r. ten argument zadziałał. Izba Odwoławcza uznała, że znaki nie są podobne, a dowody Louis Vuitton dotyczą raczej napisu „Louis Vuitton” i całego wzoru Monogram niż samych splecionych liter. Skoro towary i klienci są zupełnie inni, to według Izby nikt nie powiąże zakładów bukmacherskich z torebkami. [8]
Kufer do kasyna, szachy i rzeźba z żetonów
Żeby udowodnić, że jej monogram znają nie tylko klienci butików, firma zbudowała imponujące archiwum: 99 załączników z rankingami najcenniejszych marek świata, katalogami z lat 2006–2010, wycinkami z prasy w 13 krajach Unii i kilkunastoma wyrokami sądów z Włoch i Francji. [1] Nie brakowało w nim ciekawostek. W rankingu Interbrand z 2008 r. Louis Vuitton zajął pierwsze miejsce wśród marek luksusowych, a w japońskiej ankiecie z tego samego roku wygrał w kategorii marek, które ankietowani najchętniej dostaliby w prezencie. [1]
Najwięcej uwagi przyciągają jednak dowody, którymi firma chciała pokazać, że świat luksusu i świat gier wcale nie leżą tak daleko od siebie:
- Kufer do kasyna w płótnie Monogram, pokazany w 2009 r., z kośćmi z hebanu i kulkami do ruletki. Firma opisywała go jako stół do gry zamknięty w jednym kufrze.
- Szachy, etui na mahjonga i karty do gry z literami LV.
- Imprezy „Louis Vuitton Casino Night” i sklepy marki w kasynach albo tuż obok nich.
- Rzeźba z żetonów pokerowych, którą w 2009 r. postawiono w Makau z okazji otwarcia salonu marki.
- Sport: regaty Louis Vuitton Cup i kufry, w których podróżował Puchar Świata FIFA w 2010 i 2014 r.
Bukmacher odpowiedział skromniej. Przedstawił zdjęcia cukiernicy, szklanek, kubków, papieru firmowego i koszulki z logo LV BET, żeby pokazać, jak używa swojej marki. Urząd uznał je za nieistotne, bo w tej sprawie nie liczyło się samo używanie znaku. Bukmacher musiałby wykazać uzasadniony powód używania takiego oznaczenia, a na taki powód się nie powołał. [1]
Sąd UE: monogram nie ginie we wzorze
Louis Vuitton nie odpuścił i zaskarżył decyzję Izby do Sądu UE. W listopadzie 2018 r. sąd przyznał mu rację i wytknął Izbie kilka błędów. [4]
- Zignorowała wcześniejsze decyzje. EUIPO kilka razy uznawało już renomę znaku LV. Izba nie musiała orzec tak samo, ale jeśli zmieniała zdanie, musiała wyjaśnić dlaczego. Zbyła je jednym zdaniem.
- Monogram nie ginie we wzorze. Splecione litery są większe od kwiatowych motywów płótna i są jedynymi literami na nim, więc się wyróżniają. Dowody pokazujące cały wzór dowodzą też renomy samych liter.
- Znaki są podobne. W logo bukmachera dominuje „LV”, a słowo „bet” jest mniejsze i dla anglojęzycznych tylko opisuje usługę.
- Inne towary nie wykluczają skojarzenia. Przepis o znakach renomowanych z definicji dotyczy sytuacji, w których towary są różne.
Jedną rzecz Izba oceniła jednak dobrze: wydruki z Wikipedii, które Louis Vuitton dołączył do dowodów, nie są wiarygodne, bo każdy może je edytować, także anonimowo. [4] Tego samego dnia sąd wydał bliźniaczy wyrok w sprawie napoju LV POWER ENERGY DRINK. [10] Brytyjski blog IPKat podsumował oba orzeczenia krótko: podobne znaki, różne towary, identyczny wynik. [11]
Finał: czym jest znak renomowany
Po wyroku sprawa wróciła do Izby Odwoławczej, tym razem w innym składzie. W listopadzie 2020 r. Izba podtrzymała pierwszą decyzję urzędu i logo LV BET definitywnie nie trafiło do rejestru. [3] Rok później urząd zamknął też odłożoną na półkę sprawę wersji białej i wydał w niej taką samą decyzję. [1]
- Sprawa
- Sprzeciw nr B 2 491 762 (bliźniaczy: B 2 491 754)
- Zgłoszenie sporne
- EUTM nr 13 514 625 LV BET ZAKŁADY BUKMACHERSKIE (znak graficzny)
- Znak wcześniejszy
- EUTM nr 15 628, splecione litery LV (znak graficzny)
- Podstawa
- Art. 8 ust. 5 EUTMR (znak renomowany)
- Renoma dla
- Kufry, torby podróżne, torebki, portfele, odzież damska
- Wynik
- Zgłoszenie odrzucone w całości, koszty 650 EUR
Żeby zrozumieć, dlaczego ostatecznie wygrał Louis Vuitton, trzeba wyjaśnić, czym jest znak renomowany. To znak, który zna znaczna część odbiorców, i dlatego prawo chroni go szerzej niż zwykły: także przed oznaczeniami dla zupełnie innych towarów i usług. Żeby z tej ochrony skorzystać, muszą być spełnione trzy warunki naraz. Znaki muszą być podobne, wcześniejszy znak musi mieć renomę, a późniejszy musiałby na tej renomie skorzystać albo jej zaszkodzić. [1]
LV
kontra
LV BET
- Wizualnie
- co najmniej niskie
- Fonetycznie
- co najmniej przeciętne
- Koncepcyjnie
- niepodobne
O wyniku przesądził trzeci warunek. Urząd uznał, że monogram niesie przekaz luksusu, elegancji i ekskluzywności, który marka budowała latami: kampaniami z gwiazdami, regatami i wieczorami w stylu kasyna. Logo w tym samym kroju liter pozwoliłoby bukmacherowi przejąć część tej „aury” bez wydawania na nią pieniędzy, a klienci mogliby przenosić skojarzenia z prestiżem na jego usługi. Prawnicy nazywają to „free-riding”, czyli jazdą na gapę na cudzej marce. [1] [3]
Co ciekawe, urząd zastosował to samo rozumowanie do usług doradztwa biznesowego, które również znalazły się w zgłoszeniu. Uznał, że przedsiębiorca z branży mody, widząc logo kojarzące się z sukcesem, mógłby założyć, że firma za nim stojąca zna się na rzeczy. [1]
Haczyk: nowe logo przeszło
Najlepsze w tej historii wydarzyło się jednak w trakcie sporu, zanim jeszcze zapadły ostatnie decyzje. W marcu 2019 r. Fulia Trading zgłosiła w EUIPO zupełnie nowe logo LV BET. Zamiast liter z szeryfami pojawiły się grube, pochyłe litery bez splotu i bez czegokolwiek, co mogłoby przywodzić na myśl monogram. [2]
Zgłoszenie z 2014 r.: odmowa
↓ →
Zgłoszenie z 2019 r.: rejestracja
Louis Vuitton wniósł sprzeciw także wobec nowej wersji, ale tym razem postępowanie zakończyło się po zaledwie kilku miesiącach. W listopadzie 2019 r. nowy znak trafił do rejestru i jest ważny do 2029 r. [2] Wszystko wskazuje na to, że sprzeciw został cofnięty, choć z akt nie wynika, dlaczego.
Z tego porównania płynie wniosek ważny dla każdej firmy: kłopotem nie były same litery L i V, tylko ich krój, który przywodził na myśl jeden z najbardziej rozpoznawalnych monogramów świata. To nasz komentarz, ale dobrze widać go w losach obu zgłoszeń.
Co z tej sprawy wynika w praktyce
Ta sprawa dobrze pokazuje, że przy naprawdę znanych markach granice branż przestają mieć znaczenie, a o wyniku może zdecydować nawet krój liter. Takie ryzyko można wychwycić jeszcze przed złożeniem wniosku, w ramach badania zdolności rejestrowej znaku. Zobacz, jak wygląda badanie znaku krok po kroku. Podobny mechanizm, tyle że w świecie kawy i mody, opisujemy w artykule Zara kontra Bazzara: jak cztery litery zablokowały palarnię.
Dla przedsiębiorców
- Sprawdzaj podobieństwo do znanych marek także spoza swojej branży. Znak renomowany chroni szerzej niż zwykły.
- Liczy się nie tylko nazwa, ale też krój liter. Logo w stylu znanej marki może przegrać nawet z innymi słowami obok.
- Inicjały i skróty to pole minowe: dwie litery mogą już należeć do kogoś bardzo znanego.
- Zmiana logo może otworzyć drogę do rejestracji. Lepiej zrobić ją przed zgłoszeniem niż po siedmiu latach sporu.
- Odmowa rejestracji to nie automatyczny zakaz używania nazwy, ale ryzyko roszczeń warto przeanalizować z pełnomocnikiem.
Dla pełnomocników
- Przy art. 8 ust. 5 brak podobieństwa towarów nie przesądza o braku skojarzenia między znakami.
- Wcześniejsze decyzje EUIPO o renomie warto składać jako dowód: organ musi wyjaśnić, dlaczego od nich odchodzi.
- Dowody renomy znaku występującego w szerszym wzorze nie przepadają, jeśli znak się w nim wyróżnia.
- Wikipedia nie jest dowodem. Rankingi, prasa i orzeczenia sądów są.
- Dowody dotyczące Wielkiej Brytanii nie liczą się już dla renomy w Unii.
Status sprawy
Źródła
Piotr Mirgos
Specjalista prawa własności intelektualnej: praw autorskich, wzorów przemysłowych i znaków towarowych. Współwłaściciel kancelarii prawnej Iustitia.